EEA Joint Committee. Sameiginlega EES-nefndin.

Það er á vettvangi sameiginlegu EES-nefndarinnar í Brussel sem reglubundnar samræður EFTA/EES ríkjanna og ESB eiga sér stað, fjallað er um álitamál og teknar ákvarðanir um hvaða gerðir ESB taka til EES-samningsins og hvort þær séu ásættanlegar fyrir EFTA/EES ríkin – með fyrirvara um samþykki lögþinga ríkjanna. Nefndin hittist að jafnaði einu sinni í mánuði. Yfirleitt koma sendiherrar Íslands, Noregs og Liechteinsten gagnvart ESB fram fyrir hönd sinna ríkisstjórna og háttsettur embættismaður fyrir hönd ESB. EES-nefndin hefur fimm undirnefndir sem starfa að staðaldri. Þær eru: Nefnd um frjálsa vöruviðskipti, nefnd um frjáls þjónustu- og fjármagnsviðskipti, nefnd um frjálsan atvinnu- og búseturétt, nefnd um mál sem falla utan svokallaðs fjórfrelsis og nefnd um stofnanir og lagaleg álitamál. Einnig hefur hún fjölmarga vinnuhópa á sínum snærum, svo sem vinnuhóp um gagnkvæmar viðurkenningar prófskírteina.

Eftir að ESB hefur afgreitt nýjar reglur, sem snerta þau svið sem EES-samningurinn nær yfir, eru þær lagðar fyrir sameiginlegu EES-nefndina. Ef sameiginlega EES-nefndin samþykkir viðkomandi gerð, fær hún gildi í EFTA/EES ríkjunum með fyrirvara um skilyrði stjórnskipunarréttar hvers ríkis. Reglur sem snerta Evrópska efnahagssvæðið verða þannig ekki að innanlandsrétti á Íslandi fyrr en þær hafi verið teknar upp í samræmi við reglur íslenskrar stjórnskipunar. Þar er í meginatriðum um tvennt að ræða, lagasetningu á Alþingi eða setningu reglugerða eða annars konar stjórnvaldsfyrirmæla.

Ef löggjafarþing samþykkir ekki ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar tekur hún að sjálfsögðu ekki gildi í EFTA/EES ríkjunum, enda hefur löggjafarþing síðasta orðið í þjóðréttarsamningum. Það hefur þó ekki enn gerst að löggjafarþing í EFTA/EES ríki hafi synjað ákvörðun frá sameiginlegu EES-nefndinni.