|
|
|
EFTA. European Free Trade Association. Fríverslunarsamtök Evrópu. Fríverslunarsamtök Evrópu voru stofnuð
árið 1960 með svokölluðum Stokkhólmssamningi. Upphaflega áttu Austurríki,
Bretland, Danmörk, Noregur, Portúgal, Sviss og Svíþjóð aðild að samtökunum.
Finnland fékk aukaaðild árið 1961 og fulla aðild 1986, Ísland gekk til liðs
við EFTA árið 1970 og Liechtenstein árið 1991. Bretland og Danmörk gengu
í Evrópusambandið árið 1973, Portúgal árið 1986 og Austurríki, Finnland
og Svíþjóð árið 1995. Nú
eru því fjögur ríki í EFTA: Ísland, Liecthenstein, Noregur og Sviss. Ísland,
Liechtenstein og Noregur eiga aðild að EES (svokölluð EES/EFTA ríki) en
Sviss hafnaði aðild að samstarfinu í þjóðaratkvæðagreiðslu 1992 og
hefur tvíhliða viðskiptasamninga við ESB. Fríverslun
með iðnvarning hefur verið í gildi í EFTA síðan 1966 og með sjávarafurðir
frá 1990. EFTA er ekki tollabandalag, eins og ESB, og því hafa ríkin frjálsræði
um ytri tolla. EFTA hefur þó síðan 1990 gert fríverslunarsamninga við 14 ríki
(tíu ríki í Mið- og Austur-Evrópu auk Ísrael, PLO, Marokkó og Tyrklands)
og þegar þetta er skrifað er í undirbúningi fríverslunarsamningur á milli
EFTA og Kanada. Ennfremur hefur EFTA gert svokallaða samstarfssamninga við
nokkur ríki umhverfis Miðjarðarhafið, svo sem Albaníu, Egyptaland, Jórdaníu,
Líbanon, Makedóníu og Túnis. Þessi þróun er í takt við fyrirhugaða Evrópusambandsaðild
Mið- og Austur-Evrópuríkja og áform um fríverslunarsvæði ESB og ríkjanna
umhverfis Miðjarðarhafið árið 2010. Með fríverslunar- og
samstarfssamningum ýtir EFTA undir frjálsræði í viðskiptum og styrkir
samkeppnisaðstöðu fyrirtækja í aðildarríkjunum. Jafnframt leggur EFTA
sitt af mörkum til aðstoðar við efnhagsumbætur í þeim ríkjum sem væntanlega
munu taka þátt í Evrópska efnhagssvæðinu í kjölfar inngöngu í Evrópusambandið.
EFTA ríkin hafa samráð í ýmsum alþjóðasamtökum sem taka til
efnhagssamstarfs, svo sem í Efnhags- og framfarastofnuninni (OECD) og í Alþjóðaviðskiptastofnuninni
(WTO). Höfuðstöðvar
EFTA eru í Genf en auk þess sér skrifstofa í Brussel um rekstur
EES-samningsins og önnur í Luxemborg annast hagsýslugerð í samvinnu við
Hagstofu Evrópusambandsins (Eurostat). |
|
|
|