 Nágrannastefna Evrópusambandsins
Eftir síðustu tvær stækkanir fékk Evrópusambandið nýja nágranna. Það er
mikilvægt að koma í veg fyrir ágreining milli þess og nágrannasvæða í
suðri og austri. Þess vegna var ný nágrannastefna mótuð (e. European
Neighbourhood Policy) en tilgangur hennar er að styrkja tengslin milli
Evrópusambandsins og nágrannasvæða þess.
Markmið: Tilgangur nágrannastefnunnar er að sjá til þess að kostir
stækkunar Evrópusambandsins (stöðugleiki, öryggi og velferð) komi einnig
nágrannalöndunum til góða. Efnahagslegt, menningarlegt og pólitískt
samstarf mun draga úr hættunni á að ágreiningur komi upp milli ESB og
þeirra ríkja sem standa utan sambandsins. Eitt af framtíðarmarkmiðunum
er að þessi svæði verði hluti af innri markaði sambandsins og að þau
geti tekið þátt í fleiri verkefnum og samstarfsáætlunum þess.
Hvernig er hægt að ná markmiðunum? Löndin ákveða markmið í samvinnu
við Evrópusambandið. Hvert land þróar sérstakar áætlanir til að ná
þessum markmiðum. Áætlanirnar eru ólíkar enda mismunandi aðstæður í
löndunum með tilliti til landafræði, pólitískra og efnahagslegra
aðstæðna og þess hvernig tengsl löndin hafa við sambandið. Samvinna
ríkjanna við Evrópusambandið er sveigjanlegt í þeim skilningi að
framþróun mun leiða til nánara samstarfs og samþættingar við sambandið.
Framkvæmdastjórnin mun reglulega gefa út skýrslu um þróun mála í
nágrannaríkjunum.
Hvaða ríki falla undir nágrannastefnuna? Upprunalega var það ætlunin að
nágrannastefnan myndi ná til næstu nágranna Evrópusambandsins í suðri og
austri, þ.e. Alsír, Egyptalands, Ísrael, Jórdaníu, Líbanon, Marokkó,
Palestínu, Túnis, Moldóvíu og Úkraínu. Árið 2004 var ákveðið að stækka
svæðið þannig að það næði einnig til Armeníu, Aserbaídsjan og Georgíu.
Ekki verður hægt að koma á viðamiklum samningum við Hvíta-Rússland fyrr
en landið gefur upp á bátinn ólýðræðislega stjórnarhætti og heldur
frjálsar kosningar.
Lesið meira um nágrannastefnu ESB hér
 Rússland
er stærsti nágranni Evrópusambandsins og tengslin þar á milli eru því
ákaflega mikilvæg. Rússland er ekki aðili að nágrannastefnu sambandsins
en árið 1997 gerðu Rússland og Evrópusambandið með sér samstarfs- og
samvinnusamning.
Haldnir eru tveir leiðtogafundir á ári og komið hefur verið á föstu
samstarfsráði. Ráðherrar frá Evrópusambandinu og Rússlandi halda fundi
eftir þörfum. Á leiðtogafundi í Sankti Pétursborg árið 2003 voru ákveðin
fjögur „sameiginleg svið“:
1. Efnahagsmál: markmiðið er að koma á fót opnum og samþættum markaði
milli Evrópusambandsins og Rússlands.
2. Frelsi, öryggi og réttlæti: samstarf í baráttunni gegn hryðjuverkum,
eiturlyfjasmygli og mansali. Annað markmið er að koma á fót svæði án
vegabréfsáritana, þannig að Rússar og borgarar ESB-ríkja geti ferðast
frjálst á milli.
3. Samstarf um ytra öryggi: hér eru fjögur meginsvið: samstarf á
alþjóðasviði, barátta gegn hryðjuverkum og gegn útbreiðslu
gereyðingarvopna, stjórnun hættuástands og vernd óbreyttra borgara.
4. Rannsóknir og menntun: lögð er mikil áhersla á að koma á meira
samstarfi á sviði rannsókna. Á sviði menntunar er lögð sérstök áhersla á
samstarf háskóla.
Lesið meira um samband Evrópusambandsins við Rússland hér
|
