Ekki skylda ESB að semja um fríverslun

Gerhard Sabathil, sendiherra ESB á Íslandi og í Noregi, segir ljóst að framlag EFTA-ríkjanna til fátækari ríkja EES hafi farið minnkandi sem hlutfall af landsframleiðslu. Árið 1994 hafi verið samið um fast árlegt framlag EFTA-ríkjanna sem hafi þá verið 0,025% af landsframleiðslu. Það hlutfall sé í dag um 0,01%.
Sabathil bendir jafnframt á að hagvöxtur og verðmætasköpun hafi verið miklum mun jákvæðari í EFTA-ríkjunum en í ríkjum ESB.

Sabathil segir að Evrópusambandið sé reiðubúið að taka til skoðunar kröfur og hugmyndir Íslendinga varðandi markaðsaðgang fyrir sjávarafurðir; um fríverslun með allar sjávarafurðir í ESB, til að vega upp á móti missi fríverslunarsamninga við umsóknarríkin. Hann tekur þó fram að engin lagaleg skylda hvíli á sambandinu að bjóða bætur fyrir þennan missi markaðsaðgangs.

Samningar eini kosturinn
Spurður hvort ESB telji sér ekki einu sinni skylt að gefa Íslandi og Noregi tollfrjálsan innflutningskvóta sem byggist á innflutningi síðustu ára, eins og gert var þegar Svíþjóð og Finnland gengu í ESB, segir hann að þar sé ekki tvennu saman að jafna.
"Þá voru EFTA-ríki að ganga inn í sambandið. Síðan höfum við átt í erfiðum viðræðum um viðskipti með t.d. landbúnaðarafurðir. Menn ættu ekki að búast við að ESB hliðri aftur til einhliða [...]."

Hann er bjartsýnn á að hægt verði að undirrita samkomulag ESB og EFTA-ríkjanna um stækkun EES í Lúxemborg 15. apríl á næsta ári, jafnvel þótt það verði tveimur vikum fyrir alþingiskosningar á Íslandi. Í raun sé enginn annar kostur í stöðunni en að semja.

"Það væri óhugsandi að á sömu stundu og sameining Evrópu verður undirrituð 16. apríl liði Evrópska efnahagssvæðið undir lok. Enginn lítur á það sem möguleika, hvorki í ESB, í umsóknarríkjunum né í EFTA-ríkjunum. Þess vegna verðum við að finna lausn sem við getum sætt okkur við."